Türkiye, Batılı müttefiklerine neden önemsenmesi gerektiğini göstermek istiyor

30.06.2021
Türkiye, Batılı müttefiklerine neden önemsenmesi gerektiğini göstermek istiyor

Dr. Bahadır Kaynak, Erdoğan-Biden zirvesinden çıkan Kabil Havaalanının korunması kararını yorumladı:
“Türkiye, Batılı müttefiklerine neden önemsenmesi gerektiğini göstermek istiyor”

Türkiye’nin de üyesi olduğu NATO, yaklaşık yirmi yıl önce başladığı Afganistan misyonunu sonlandırarak evine dönmeye hazırlanıyor. Ancak eve dönüş kararına rağmen bölgedeki stratejik noktaların korunması, ülkedeki diplomatik misyonların ve siyasi etkinin devam ettirilebilmesi açısından önem taşıyor. Kabil Havaalanı da bölgede kontrolünün sağlanması gereken en kritik noktalardan biri.
Altınbaş Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Öğr. Üy. Bahadır Kaynak, Türkiye-ABD arasında iki hafta önce gerçekleştirilen zirvede alınan kararla, Türkiye’nin Kabil Havaalanı’nın korunması görevine NATO adına talip olmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

“Büyük güçler boşta duran bu satranç karesini ele geçirmek istiyor”
Afganistan’ın NATO ve Amerikan dış politikası açısından önemini tarihi bir perspektif ve yakın geçmişte yaşanan gelişmeler üzerinden değerlendiren Dr. Bahadır Kaynak, şunları söyledi: “Afganistan neden önemliydi? NATO neden yirmi senedir Asya kıtasının orta yerinde, denize kapalı bir coğrafyada bu görevi yürütüyor? Öncelikle hatırlayalım, ABD’nin Afganistan’a müdahalesini tetikleyen olay 11 Eylül’de yapılan El-Kaide saldırıları ve bu örgütün Afganistan’da üslendiğine dair bilgilerdi. NATO’nun dördüncü ve beşinci maddeleri, yani ittifak üyesi bir ülkeye yapılan saldırıya tüm müttefikler birlikte karşı koyar kuralı işletilerek Afganistan harekâtı başlatıldı. Ancak yirmi yıldır bu misyonun sadece 11 Eylül saldırılarıyla ilgili olduğunu düşünen pek kimse kalmamıştır.”
Afganistan’ın on dokuzuncu yüzyılda iki defa İngiltere, yirminci yüzyılda da bir kez Sovyetler Birliği tarafından işgal edildiğini hatırlatan Dr.Kaynak,  “Ülkenin eşsiz bir jeopolitik konumu var. Afganistan, Doğu-batı aksında İran’la Doğu Türkistan’ı, kuzey-güney aksında da Orta Asya ile Hint alt kıtasını birbirine bağlayan bir köşe taşı konumunda. Üstüne siyasi otorite boşluğunu eklediğimizde büyük güçler, rakiplerinden önce boşta duran bu satranç karesini ele geçirip bir avantaj sağlamak istiyorlar. Bu haliyle Afganistan, Rusya, Çin, Hindistan ve İran’ın tam orta yerinde, NATO’nun da etkisini sürdürmek istediği kıymetli bir parçaya dönüşüyor” değerlendirmesinde bulundu.

Taliban saldırısı uyarısı
İki hafta önce gerçekleştirilen zirvede, Türkiye ile ABD arasında en hızlı şekilde anlaşma sağlanabilecek konunun Kabil havaalanının korunması olduğunun anlaşıldığını vurgulayan Dr.Bahadır Kaynak, NATO’nun finansman ve lojistik destek sağlayacağı görev gücünde Türk askerinin yer alacağını belirterek, Afgan toplumunun, aynı dini paylaşan ve tarihsel bağlara sahip olduğu Türkiye halkı ve askeri ile bir sorunu olmamasının, havaalanının korunmasının Türkiye’ye bırakılmasında etkili olduğunu ifade etti. “Ancak, Türk askerinin Afganistan’daki ilişkileri ne kadar sıcak olursa olsun, bu misyonun risksiz olduğu anlamı çıkarılamaz” diyen Dr. Kaynak,  “Zira uzmanlar Afgan hükümetinin üç ila altı ay arasında çökmesinin beklendiğini ve Taliban’ın kırsal alanlardan sonra tüm ülkeye hâkim olacağını belirtiyorlar. Bu durumda tüm yabancı unsurların bir an önce ülkeden çıkmasını talep eden Taliban’la ilişkiler çok önemli olacaktır” şeklinde konuştu. Siyasi bir anlaşma olmaksızın Kabil’de kalmaya devam edecek Türk askerlerinin hedef alınması veya bazı provokatif saldırılar görülmesinin mümkün olacağı uyarısını yapan Dr.Bahadır Kaynak, “Türkiye bu görevi üstlenmeyi kabullendiğine göre, askerimizi en az riske atacak şekilde diplomatik girişimlerin de sürdürülmesi önemli” dedi.

Türkiye bu görevi neden üstlendi?
Türkiye’nin neden böylesine zorlu bir görevi üstlendiğine dair değerlendirmelerde de bulunan Dr.Bahadır Kaynak, şunları söyledi: “Birincisi ve belki biraz daha tali olan gerekçe, Türkiye’nin Afganistan’ın geleceğine kayıtsız kalamayacağı, bunca tarihi ve kültürel bağımız olan bir topluma destek olmak istiyor olmamız. Yukarıda da açıkladığımız jeopolitik konum da Ankara’nın Afganistan’a olan ilgisini perçinleyen bir faktör. Ama asıl gerekçe, Türkiye’nin NATO ve ABD ile olan ilişkilerdeki bozulmayı düzeltmek ve ittifak içinde önemini göstermek için Afganistan’daki misyonu kullanmak istiyor oluşu. Böylelikle Ankara, uzunca bir süredir kendi önceliklerini göz ardı eden Batılı müttefiklerine neden Türkiye’yi önemsemeleri gerektiğini bir kez daha göstermek istiyor. Böyle bakınca Türkiye’nin NATO’ya girmek amacıyla katıldığı Kore Savaşı’na benzer bir akıl yürütmeden bahsedebiliriz.” ifadelerini kullandı.

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.