Gıda israfını önlemede sürdürebilirliğin kilit noktası, kaynağından azaltma

08.09.2021
Gıda israfını önlemede sürdürebilirliğin kilit noktası, kaynağından azaltma

Dünyada her yıl 1.3 trilyon dolarlık gıda israf ediliyor. Üretilen gıdalar dünyada %30, Türkiye’de ise %40 oranında israf ediliyor. Fazla Gıda Kurucu Ortağı ve CEO’su Olcay Silahlı’ya göre,  gıda israfını önlemede sürdürebilirliğin kilit noktası, gıdanın doğru planlama, farklı şekillerde kullanma gibi yöntemlerle kaynağında azaltılması.

Oluşan gıda israfının yüzde 60’ının engellenebilir durumda olduğunun ve dünyada her yıl 1.3 trilyon dolar değerinde gıdanın çöpe atıldığının altını çizen Fazla Gıda Kurucu Ortağı ve CEO’su Olcay Silahlı, “Türkiye’de her yıl 300 milyar TL değerinde gıda çöpe atılıyor. Tüm dünyada 1.9 milyar insan ise sağlıklı besine ulaşamazken, yaklaşık 800 milyon kişi açlıkla mücadele ediyor. Ülkemizde toprağa gömülen gıda atık kayıp israf oranı yüzde 90’ların üzerinde. Su kaynaklarının yüzde 89’u ise gıda üretimine gidiyor. Artık daha fazla üretmeye değil, daha verimli ve daha doğru üretmeye ihtiyacımız var. Gıdanın su ayak izi de çok yüksek. Bu anlamda da çok daha verimli olmak, ihtiyaç kadar üretmek, planlamak ve yerelleşmek çok kıymetli. İki tane ana konuya odaklanıyoruz. Birisi Türkiye’de gıda bankacılığı altyapısının geliştirilmesi, diğeri ise ihtiyaç sahiplerinin daha fazla gıdaya erişebilmesi. Gıda atığı konusu artık gündemde daha fazla olacak. Ama gıda kurtarma konsepti bundan çok daha fazlası. Ülkemizde toprağa gömülen gıda atık kayıp israf oranı yüzde 90’ların üzerinde. Gidecek çok yolumuz var. Aslında bu çok büyük bir fırsat. Önümüzde doğru kurgularla, doğru iş birlikleri ve doğru koordinasyonlarla birlikte gidecek çok yolumuz var.” dedi.

 

Bireysel olarak farkındalığımızı artırmamız gerekiyor

Gıda israfını engellemek için ilk akla gelenlerin planlı alışveriş, planlı üretim ve tüketimin en önemli noktalar olduğunu da sözlerine ekleyen Silahlı, “Bunun yanında artan farkındalığımız sayesinde, gıda ürünlerinin optimum saklama koşullarından, mevsimine göre meyve sebze tüketimi dolayısıyla üretimine kadar farklı alanlarda edindiğimiz bilgiler de atabileceğimiz önemli adımlardan. Sürdürülebilirlikle ilgili bugün geldiğimiz noktayı daha iyi anlayabilmek için filmi başa sararak başlamak gerekiyor.

 

Üretimi artırmaya çalışmak, karbon salımı kaynaklı iklim krizini daha fazla tetikliyor

Üretim miktarını sürekli artırabilmiş olmak insanlığın soyunu devam ettirmesini sağlamış olsa da günümüzde dengeler maalesef olumsuz anlamda değişmiş durumda. Artık, başta gıda olmak üzere birçok alanda üretimi artırmaya çalışmak karbon salımı kaynaklı iklim krizini daha fazla tetikleyerek doğa felaketleriyle karşılaşmamıza sebep oluyor. Bugün dünyada üretilen gıdanın 3’te 1’i çöpe gidiyor. İsraf olan gıdanın sadece belli bir kısmını kurtarmak ve bu gıdayı doğru şekilde dağıtabilmek bile dünyadaki açlık sorununu çözebiliyor. Üstelik, gıda israfından kaynaklı karbon salımını ve su kullanımını da bu yolla azaltmak mümkün. Hem insanlığın gelişimi, hem de çevre için artık daha fazlasını üretmeye değil, üretilenin doğru şekilde kullanılmasına ve optimize edilmesine odaklanmamız gereken bir dönemdeyiz.

 

Gıdanın kaynağında azaltılması gerekiyor

Bu noktada gıda israfıyla doğru şekilde mücadele edebilmek için 1960’lı yılların başında Amerika’daki Çevre Koruma Ajansı tarafından yayınlanan Gıda Kurtarma Hiyerarşisi basamaklı bir yöntem sunuyor. İlk ve en çok tercih edilmesi gereken basamakta gıdanın doğru planlama, farklı şekillerde kullanma gibi yöntemlerle kaynağında azaltılması gerekiyor. Kaynağında önlenemediği takdirde ikinci basamakta insan tüketimine uygun durumda olan gıdaların ihtiyaç sahiplerine bağışlanması geliyor. İnsan tüketimine uygun olmayan gıdalar ise öncelikli olarak hayvan yemi olarak kullanılıyor, o da mümkün değilse biyogaz gibi endüstriyel çözümlerde değerlendiriliyor.

 

1.1 milyon ihtiyaç sahibine gıda bağışı yapılıyor

Fazla Gıda 5 yıldır, Gıda Kurtarma Hiyerarşisi’nde yer alan tüm basamaklarda gıdanın geri kazanımı için teknolojik ürünlerimizle bütüncül çözümler sunuyor. Birinci basamak olan kaynağında azaltma konusunda tüm firmalar B2B (kurumlar arası) bir pazar yeri ile kurumlar fazla gıdalarını israf etmektense bu gıdaları kullanabilecek başka firmalara satabiliyor. Tüketici ayağında ise “Fazla” uygulamasıyla restoran, cafe, pastane gibi gıda işletmelerinin fazla üretim olan taze gıdalarını tüketicilere indirimli bir şekilde satmaları sağlanıyor. İkinci basamakta tüm Türkiye’deki gıda bankalarıyla çalışarak düzenli olarak 1.1 milyon ihtiyaç sahibine gıda bağışı yapılıyor. İnsan tüketimine uygun olmayan gıdalar için ise hayvan yemi ve biyogaz geri kazanım opsiyonları devreye alınıyor. Teknolojik altyapısı ile tüm süreçlerin yönetilmesi basit ve izlenebilir hale getiriliyor.

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.